Ο Νόμος στην Ελλάδα
Τον Αύγουστο του 2010, η Ελλάδα κατέθεσε ένα Εθνικό Σχέδιο Δράσης για τη Διαχείριση των Μεταναστευτικών Ροών στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Το Εθνικό Σχέδιο συνθέτει σ' ένα ενιαίο στρατηγικό πλαίσιο τις πρωτοβουλίες της ελληνικής κυβέρνησης για τα θέματα πρώτης υποδοχής, το νέο σύστημα ασύλου, τα κέντρα κράτησης και τις επιστροφές. Περιλαμβάνονται επίσης πρωτοβουλίες για την προστασία ευπαθών ομάδων, σε συνεργασία με το Υπουργείο Υγείας.
Το Εθνικό Σχέδιο Δράσης προβλέπει αλλαγές τόσο σε νομοθετικό όσο και σε πρακτικό επίπεδο σχετικά με τον τρόπο που η Ελλάδα αντιμετωπίζει τα ζητήματα ασύλου και μετανάστευσης. Σε αυτό το πλαίσιο, τον Νοέμβριο του 2010, υιοθετήθηκε το Προεδρικό Διάταγμα (ΠΔ) 114/2010, με το οποίο καθορίζεται η μεταβατική διαδικασία ασύλου στην Ελλάδα. Το νέο ΠΔ 114/2010 αντικατέστησε το παλαιότερο ΠΔ 90/2008 και κατήργησε το ΠΔ 81/2009 που είχε εκδοθεί το καλοκαίρι του 2009 και είχε δεχθεί οξεία κριτική τόσο από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή όσο και από την Ύπατη Αρμοστεία και άλλους ευρωπαϊκούς φορείς, όσον αφορά τη συμφωνία του με τη διεθνή και ευρωπαϊκή νομοθεσία. Σε συνέχεια αυτού, η Ύπατη Αρμοστεία είχε αποφασίσει να μην συμμετέχει στα γνωμοδοτικά όργανα στη διαδικασία του ασύλου, όπως αυτά είχαν θεσπισθεί με το ΠΔ 81/2009.
Μεταξύ άλλων, το νέο ΠΔ 114/2010 άνοιξε το δρόμο για την επανασύσταση και τη βελτίωση της λειτουργίας των επιτροπών προσφυγών ενώ αποκέντρωσε τα όργανα εξέτασης σε πρώτο βαθμό των αιτημάτων ασύλου σε 14 Αστυνομικές Διευθύνσεις της χώρας.
Τον Ιανουάριο του 2011, υιοθετήθηκε ο νέος Νόμος (3907/2011), για την αναμόρφωση του συστήματος ασύλου στην Ελλάδα. Ο νέος νόμος προβλέπει τη δημιουργία αυτοτελούς Υπηρεσίας Ασύλου και ενός συστήματος υποδοχής και διαπίστωσης του «προφίλ» και των αναγκών όσων εισέρχονται στην Ελλάδα χωρίς τις νόμιμες διατυπώσεις, συμπεριλαμβανομένων και ατόμων που επιθυμούν να ζητήσουν άσυλο. Ο νέος νόμος αναμένεται να τεθεί σε εφαρμογή στις αρχές του 2012.
